حسن بن محمد بن حسن اشعرى قمى ( مترجم : تاج الدين حسن بن بهاء الدين قمي )

526

تاريخ قم ( طبع مرعشى ) ( فارسى )

بكذشت و بنردبان برآمد ، و بر غرفه پيش متوكّل زمانى مديد « 1 » نشسته بود . پس امام أبى الحسن برخاست ، و از غرفه به زير آمد تا به منزل خود باز رود ، ديكر « 2 » باره شيران با امام تبصص و تملّق نمودند و فروتنى كردند ، چنانج در اول حال كردند « 3 » » . و امام أبى الحسن علىّ نقى عليه السّلم بسرّ من رآى ، بيست و ششم ماه جمادى الاخرى ، سنهء اربع و خمسين و مائتين « 4 » وفات يافت « 5 » ، و او را در سرآىء او بسرّ من رآىء ، در شارع كوفه « 6 » دفن كردند ، و او را چهل و يكسال و نه ماه عمر بود ، [ و بيست و يك سال ] و ده روز بسرّ من راى اقامت كرده است ، و مقيم بوده « 7 » .

--> ( 1 ) . مديد : مدت‌دار ، طولانى . ( 2 ) . در نسخه چاپى : و ديگر . ( 3 ) . يعنى همان گونه كه اين شيران در آغاز ورود امام عليه السلام تبصص و تملّق كردند ، همچنان در هنگام رفتن آن حضرت . ( 4 ) . سال 254 هجرى . ( 5 ) . شيخ مفيد رحمه اللّه در « الارشاد : 2 / 311 » تاريخ وفات امام عليه السلام را رجب سال دويست و پنجاه و چهار هجرى ضبط كرده است ، و در « المجدى : 130 » بدون ذكر ماه ، سال وفات را دويست و پنجاه و چهار دانسته است . ( 6 ) . شارع كوفه يا خيابان كوفه ، بر طبق اصول و قواعد نام‌گذارى محله‌هاى شهرهاى كهن اسلامى هر سمت شهر را به نام شهر مهمى كه در پيش روى آن قرار داشته نام‌گذارى مىكرده‌اند ، ( همچون قم كه داراى دروازه رى - دروازه كاشان - دروازه همدان بوده است ) از اين رو چون سراى حضرت در بخش جنوبى شهر كه به سمت بغداد و كوفه بوده است ، آن را به اين نام ناميده‌اند ، ليكن عمري نسّابه در « المجدى : 130 » نام ديگرى براى اين خيابان آورده است ، مىگويد : ( قبره بسامراء فى شارع أبى أحمد ابن الرشيد ) ، و احتمالا هر دو نام يك خيابان باشد . ( 7 ) . بنا بر نوشته مصنّف تاريخ قم ، امام عسكرى عليه السلام ، در روز سوم ماه رجب سال 233 هجرى به سامراء وارد ، و در 26 جمادى الآخر سال 254 درگذشت ، كه مجموع مدت اقامت امام عليه السلام در